Parkinson Hastaları İçin Egzersiz ve Hareketler
Parkinson Hastaları İçin Egzersiz ve Hareketler
Yazar: Uzm. Dr. Güner Koyuncu · Nöroloji Uzmanı
Parkinson hastalığında ilaç tedavisi kadar düzenli hareket de önemlidir. Egzersiz hastalığı iyileştirmez ya da ilerlemesini durdurduğu kanıtlanmış değildir; ancak yürüme, denge, kas gücü ve günlük işlevlerin korunmasına yardımcı olduğu birçok çalışmada gösterilmiştir. Bu yazıda hangi hareketlerin işe yaradığını ve nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlatıyoruz.
Neden egzersiz?
Parkinson’da hareketler yavaşlar, adımlar kısalır, denge zayıflar ve kaslar sertleşir. Düzenli egzersiz bu belirtilerin günlük yaşamdaki etkisini azaltmaya, düşme riskini düşürmeye ve ruh halini desteklemeye yardımcı olur.
Hangi egzersizler faydalıdır?
•Tempolu yürüyüş, sabit bisiklet: Dayanıklılığı artırır. Haftada toplam yaklaşık 150 dakika orta şiddette hareket genel bir hedeftir.
•Güçlendirme egzersizleri: Bacak, kalça ve sırt kaslarına yönelik hafif dirençli hareketler, kalkma ve oturma gibi işlevleri kolaylaştırır.
•Denge çalışmaları: Tek ayak üstünde durma, adımlama, ağırlık aktarma gibi hareketler güvenli ortamda yapılmalıdır.
•Esneme ve postür çalışmaları: Omuz, göğüs ve gövde esnekliği, öne eğik duruşu azaltmaya yardımcı olur.
•Tai chi, dans ve ritmik hareketler: Denge ve yürüyüşe katkıları araştırılmış, aynı zamanda sosyal ve keyifli etkinliklerdir.
•Büyük hareket odaklı programlar (örneğin LSVT BIG): Küçülmüş hareketleri büyütmeye odaklanan fizyoterapi programlarıdır. Bu tür programlar uzman fizyoterapist eşliğinde uygulanır.
Yürürken “donma” yaşayanlar için ipuçları
Bazı hastalarda kapı eşiğinde ya da dar alanlarda ayaklar yere yapışmış gibi olur. Bu durumda yerdeki çizgileri ya da bir engeli aşmayı hedefleyen büyük bir adım atmak, ritimle sayarak ya da metronom eşliğinde yürümek yardımcı olabilir. Denemeden önce fizyoterapistinizle konuşmanız doğru olur.
Güvenli egzersiz için nelere dikkat edilmeli?
•Egzersize başlamadan önce nörologunuza ve fizyoterapistinize danışın.
•İlacınızın en iyi etki ettiği saatlerde egzersiz yapmak çoğu hastada daha kolaydır.
